Албатта ҳукм Аллоҳникидур Сиёсий сақофий таҳлилий
сайт

 

 

ўтказишдир. Демак ўзининг сифатида ўтказилади. Шунинг учун олтин бериши керак бўлган одам олтин билан, кумуш бериши керак бўлган одам кумуш билан ҳавола қилиши тўғри бўлади. Олтин бериши керак бўлган одам кумуш билан ҳавола қилиши, кумуш бериши керак бўлган одам олтин билан ҳавола қилиши тўғри бўлмайди. Бир ойга олган қарзини бир ойга берган қарзи билан, вақти келгани учун бериши керак бўлган қарзини вақти келгани учун олиши керак бўлган қарз билан ҳавола қилиши тўғри бўлади. Дарҳол берадиган қарзини дарҳол оладиган қарз билан, кейинроқ берадиган қарзини кейинроқ оладиган қарз билан ҳавола қилиши тўғри бўлади. Аммо икки қарздан бири дарҳол, иккинчиси кейинроқ берилиши керак бўлса ёки бири бир ойга, иккинчиси икки ойга берилган бўлса, ҳавола дуруст бўлмайди.


2. Ҳавола барқарор қарзда бўлиши лозим. Масалан янги никоҳланган аёл эри киришидан (у билан қўшилишидан) олдин маҳрини эрига ҳавола қилиши дуруст бўлмайди. Чунки у барқарор бўлмаган қарздир. Яна масалан хизматчи ишини тугатмай туриб ёки ёлланган муддати тугамай туриб ўз иш ҳақини ҳавола қилиши тўғри бўлмайди. Чунки бу ҳам барқарор бўлмаган қарздир. Аммо қарзи йўқ одам бир кишини бошқа одамга ҳавола қилсаки, бу бошқа одамнинг ундан қарзи бўлса, бу ҳавола эмас, ваколат (вакил қилиш) бўлади. Бунда ҳавола ҳукмларига эмас, ваколат ҳукмларига мурожаат қилинади. Агар қарзи бор одам қарзи йўқ одамга ҳавола қилса бу ҳам ҳавола бўлмайди. Шунинг учун зиммасига ҳавола қилинган одамнинг адо этиши лозим бўлмайди. Ҳаққи ҳавола қилинган одамнинг ҳам буни қабул қилиши лозим бўлмайди. Чунки ҳавола эвазга эваз беришдир. Бу ерда эса бундай бўлмаяпти. Шунинг учун агар ҳаққи ҳавола қилинган одам зиммасига ҳавола қилинган одамдан қарзни олса ҳам ҳавола қилган одамга қайтиб келади.


3. Ҳавола маълум мол билан бўлиши керак, номаълум мол билан бўлиши дуруст эмас.

 

4. Ҳавола фақат ҳавола қилувчининг розилиги билангина бўлади. Зиммангда ҳақ бор деб уни ҳаволага мажбур қилинмайди. Зеро қарзини муайян томондан, масалан зиммасига ҳавола қилинган одамдаги қарздан тўлаши лозим бўлмайди. Балки хоҳлаган томонидан олиб тўлаши мумкин. Ҳаққи ҳавола қилинган одамнинг ва зиммасига ҳавола қилинган одамнинг розилиги шарт эмас. Балки бу икковининг
   

425-бет

Бетлар: 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434